ทศพิธราชธรรม

เปิดสภาฯ เมื่อวาน มีการกล่าวอ้างอิงถึง “ทศพิธราชธรรม” โดยผู้อภิปรายกล่าวว่า นายกรัฐมนตรีเป็นผู้นำที่มีทศพิธราชธรรม มี ส.ว. ประท้วงว่า “ทศพิธรรมธรรม” นั้นสำหรับพระเจ้าแผ่นดินเท่านั้น ผู้อภิปราย “หมิ่นพระบรมเดชานุภาพ” โดยการใช้คำราชาศัพท์ของพระเจ้าแผ่นดินกับบุคคลธรรมดา

แล้วจึงเกิดการประท้วงกันไปมาวุ่นวาย เสมือนจับเด็กอนุบาลมาโต้วาทีกันก็มิปาน (ผู้ซึ่งประชาชนอย่างเราต้องไว้วางใจท่านๆ ให้ผ่านกฎหมายและนโยบายต่างๆ เพื่อประเทศชาติ เห็นแล้วเป็นที่เอน็จอนาถใจยิ่งนัก)

โอเค … ประเด็นแรก “ทศพิธราชธรรม” ถือเป็น ธรรมสำหรับพระเจ้าแผ่นดินแต่เพียงผู้เดียวหรือไม่ เท่าที่สืบค้นพบว่ามีแหล่งข้อมูลให้คำจำกัดความที่แตกต่างกัน โดยแหล่งข้อมูลทั่วๆ ไป นิยมให้คำจำกัดความสั้นๆ ว่า คือ ธรรมของพระเจ้าแผ่นดิน 10 ประการ ส่วนแหล่งข้อมูลวิกิพีเดียและสารานุกรมไทย ให้ข้อมูลตรงกันว่ามิได้จำเพาะเจาะจงสำหรับพระเจ้าแผ่นดินเท่านั้น

จากวิกิพีเดีย

ทศพิธราชธรรม หรือ ทศพิธราชธรรม 10 คือจริยวัตร 10 ประการที่พระเจ้าแผ่นดินทรงประพฤติเป็นหลักธรรม ประจำพระองค์ หรือเป็นคุณธรรมประจำตนของผู้ปกครองบ้านเมือง ให้มีความเป็นไปโดยธรรมและยังประโยชน์สุขให้เกิดแก่ประชาชนจนเกิดความชื่นชม ยินดี ซึ่งความจริงแล้วไม่ได้จำเพาะเจาะจงสำหรับพระเจ้าแผ่นดินหรือผู้ปกครองแผ่น ดินเท่านั้น บุคคลธรรมดาที่เป็นผู้บริหารระดับสูงในทุกองค์กรก็พึงใช้หลักธรรมเหล่านี้

ทศพิธราชธรรม เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “ราชธรรม 10″ นี้ ปรากฏอยู่ในพระสูตร ขุททกนิกาย ชาดก ปรากฏพระคาถา ดังนี้

ทานํ สีลํ ปริจฺจาคํ อาชฺชวํ มทฺทวํ ตปํอกฺโกธํ อวิหึสญฺจ ขนฺติญฺจ อวิโรธนํ.

ขุ.ชา.28/240/86

สารานุกรมไทย ฉบับกาญจนาภิเษก

ทศพิธราชธรรม โดย นายทองต่อ กล้วยไม้ ณ อยุธยา

ทศพิธราชธรรม เป็น หัวข้อธรรมะที่มีผู้สนใจกันมาก เพราะเป็นธรรมะของผู้ปกครองโดยทั่วไป มิได้ เจาะจงว่าต้องเป็นของพระมหากษัตริย์เท่านั้น ธรรมะในข้อนี้เป็นของที่ บัญญัติขึ้นก่อนสมัยพุทธกาล อาจกล่าวได้ว่าเป็นปรัชญาทางการเมืองการปกครองของโลกตะวันออก ที่วางกรอบปฏิบัติหรือธรรมนูญของผู้มีอำนาจปกครอง ต่อมานักปราชญ์ทางพุทธศาสนาได้รับเข้าไว้เป็นธรรมะในศาสนาของตน และผูกเป็นคาถาภาษาบาลี ดังนี้
ทานํ สีลํ  ปริจฺจาคํ       อาชฺชวํ มทฺทวํ ตปํ
อกฺโกธํ  อวิหํ  สญฺจ      ขนฺติญฺจ  อวิโรธนํ
ประเด็นที่สอง การใช้คำราชาศัพท์กับบุคคลธรรมดา ถือเป็นการหมิ่นพระบรมเดชานุภาพหรือไม่ หรือเป็นเพียงคำพูดที่ไม่เหมาะสม ดูที่เจตนา ถือเป็นความผิดที่สมควรอภัยได้หรือไม่
ท่านประธานวินิจฉัยถูกต้องแล้วค่ะ เลิกแล้วต่อกันไปเถอะ จะได้อภิปรายเข้าเนื้อเข้าหนังหน่อย ประชาชนเสียค่าไฟไปครึ่งชั่วโมงกว่า เพื่อฟังแต่ท่าน สส. และท่าน สว. ประท้วงกันในเรื่องไม่สมควรเป็นประเด็น
ไอ้ที่ควรเป็นประเด็นน่ะ ควรเอาธรรมะทั้ง 10 ข้อที่กล่าวอ้างว่าท่านนายกฯ มีน่ะ มาวิเคราะห์ทีละข้อๆ ดีกว่า ว่ามีจริงรึเปล่า
๑.  ทาน  (การให้  คือ  สละทรัพย์สิ่งของบำรุงเลี้ยง ช่วยเหลือประชาราษฎร์ และบำเพ็ญสาธารณประโยชน์)
๒.  ศีล (ความประพฤติดีงาม คือสำรวมกายและวจีทวาร ประกอบแต่การสุจริตรักษากิตติคุณให้ควรเป็นตัวอย่าง  และเป็นที่เคารพนับถือของประชาราษฎร์ มิให้มีข้อที่ใครจะดูแคลน)
๓.  ปริจจาคะ  (การบริจาค  คือ  เสียสละความสุขสำราญ ตลอดจนชีวิตของตนเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน และความสงบเรียบร้อยของบ้านเมือง)
๔.  อาชชวะ  (ความซื่อตรง  คือ  ซื่อตรงทรงสัตย์ไร้มารยา  ปฏิบัติภารกิจโดยสุจริต  มีความจริงใจ  ไม่หลอกลวงประชาชน)
๕.  มัททวะ (ความอ่อนโยน คือ มีอัธยาศัย  ไม่เย่อหยิ่ง  หยาบคายกระด้างถือองค์  มีความงามสง่าเกิดแต่ท่วงทีกิริยาสุภาพนุ่มนวลละมุนละไม  ให้ได้ความรักภักดีแต่มิขาดยำเกรง)
๖. ตปะ  (ความทรงเดช คือ แผดเผากิเลสตัณหา มิให้เข้ามาครอบครองย่ำยีจิตระงับยับยั้งข่มใจได้  ไม่ยอมให้หลงใหลหมกมุ่นในความสุขสำราญและความปรนเปรอ  มีความเป็นอยู่สม่ำเสมอหรืออย่างสามัญ  มุ่งมั่นแต่จะบำเพ็ญเพียรทำกิจให้บริบูรณ์)
๗. อักโกธะ  (ความไม่โกรธ  คือ ไม่เกรี้ยวกราด ลุอำนาจความโกรธจนเป็นเหตุให้วินิจฉัยความและกระทำการต่างๆ ผิดพลาดเสียธรรม  มีเมตตาประจำใจไว้ระงับความเคืองขุ่นวินิจฉัยความและกระทำการด้วยจิตอันราบ เรียบเป็นตัวของตนเอง)
๘. อวิหิงสา (ความไม่เบียดเบียน คือ ไม่บีบคั้นกดขี่ เช่น เก็บภาษีขูดรีด หรือเกณฑ์แรงงานเกินขนาด ไม่หลงระเริงอำนาจขาดความกรุณา หาเหตุเบียดเบียนลงโทษอาชญาแก่ประชาราษฎร์ผู้ใด  เพราะอาศัยความอาฆาตเกลียดชัง)
๙. ขันติ (ความอดทน คือ อดทนต่องานที่ตรากตรำ ถึงจะลำบากกายน่าเหนื่อยหน่ายเพียงไรก็ ไม่ท้อลอย ถึงจะถูกยั่วถูกหยันด้วยคำเสียดสีถากถางอย่างใด ก็ไม่หมดกำลังใจ ไม่ยอมทิ้งกรณีย์ที่บำเพ็ญโดยชอบธรรม)
๑๐. อวิโรธนะ (ความไม่คลาดธรรม คือ  วางองค์เป็นหลักหนักแน่นในธรรม  คงที่  ไม่มีความ  เอนเอียงหวั่นไหว  เพราะถ้อยคำที่ดีร้ายลาภสักการะ หรืออิฏฐารมณ์ อนิฏฐารมณ์ใดๆ สถิตมั่นในธรรม ทั้งส่วนยุติธรรมคือความเที่ยงธรรมก็ดี  นิติธรรมคือระเบียบแบบแผนหลักการปกครอง  ตลอดจนขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงามก็ดี ไม่ประพฤติให้เคลื่อนคลาดวิบัติไป)
ข้ออื่นน่ะพอกล้อมแกล้มผ่านไปได้ แต่ข้อ เอ้อ … น่ะสิ จริงเร้อ

Tags: